Estapa 46 : Cól del Saut de Vesoles – Premian – Eusedés de Riòls
08/08/11
Gr 77
Erau (34)

"E de cels de la vila ne mes òm en un prat
Entrò a quatre cents que son ars e cremat
Estièrs dama Girauda qu'an en un potz getat
De pèiras la cubriron dont fo dòls e pecats
Que ja nuls òm del sègle çò sachatz de vertats
Non partirà de lèis entrò o aguès manjat
Cò fo la Santa Crotz de mai, qu'es en estat,
Que fo Lavaurs destruita, si com vos ai contat
La gata apropièron ins el fons del valat
E getant lo pertait e an aitant cavat
Que dedins se rendèron, car son pres e forçat.
Ladoncas fo lo faita aitant grands mortaldat
Qu'entrò la fin del mond, cug que'n sia parlat…"."
Guilhèm de Tudèla Cançon de la Crosada, laisse 68.
En venir sus la Trauchada, me sei aplantat a Castras, una ciutat que coneissiá pas . Au museu Goya, que chau veire de segur per las penturas ibericas, tombei sus una exposicion d'aigas fòrtas de Goya sus los malastres de la guerra.
L'i vesem l'invasion de las tropas de Napoleon en Espanha e los chaple dau pòple per la soldatesca francesa. Daus dessenhs terribles sus lo comportament de l'armada francesa (viòles, torturas… ) ; era ben la continuitat revolucionari dau genocidi vendenc breton. La crosada contra los albigés era la debuta d'un chòc de civilisacion entra dos mondes : lo sud de la paraula donada onte lo vaincut pleja lo genolh per se rendre e lo monde nordista que l'i fan pas de quartier.
Quò era "Aus grands chaplaires la patria reconeissenta" de Lois IX, Lois XIV, Napoleon… e come se disiá De Gaulle "la France s'est faite par le sang et par l'épée".
Arribat a Sant Pons per m'acampejar, te l'i vese que los trepadors eran de maubre, sus daus tròçs de plaça tanben. Quò te balha un costat roman.
Amb lo velò, puje d'aiçiá Langlada fer far un anar-venir d'a pès au Saut de Vesoles, mon punt de despart. Ai una brava vusda sus los blocàs de granits e me chau far atencion de pas eslampar sur l'aiga de las niaulas. Per achabar d'arribar amont naut, prene un eschalier longàs de peiras ancian que passava benlèu jos la cascada d'avant lo barratge.
Tròbe sus lo Còl un vent d'escòrna-buòus, laidonc davale un pauc dins l'enbas per m'acatar e marendar. Aici l'aiga trantalha entra Tarn per l'Atlantica e una lambada vers la Mar Nòstra. Davale d'aiçiá a Premian per beure mon cafè mas un papet m'entresenha que l'i a nonmas aqui un Cafè e pro lonh, a dubertura aleatoria…Tant pieg !.
M'endralhe per montar a Eucedés en passar per l'ermitatge de Notra Dòmna dels Tresors (Tredos), barrada coma de costuma e amasse quauques calhaus de maubre per mon forn solari empeirat.
"Entre la ribeira e la mar
Ai vist la paloma que duerm
Ai vist la testa a la paloma…"
Ivon
